111
Brief uit oorlogstijd

Met dank aan: Wim Kessels

Harry Kessels schreef in juli 1943 deze brief naar zijn familie in Nederweert. Zijn brief geeft een inkijkje in het leven in oorlogstijd. ‘Schrijf eens terug of er veel jongens weg moeten’, staat er. In 1943 was de arbeidsdienstplicht van kracht. Nederlanders, zowel werkloos als werkend, werden gedwongen naar Duitsland gestuurd om daar het gebrek aan arbeidskrachten te verhelpen. Er werden tussen 1943 en 1945 honderdduizenden Nederlanders onvrijwillig geplaatst in Duitse fabrieken. In het jaar dat Harry zijn brief opstelde waren er al meer dan 200.000 Nederlanders opgeëist. De steeds intensiverende ‘werving’ van arbeidskrachten moest dichtbij en schijnbaar onontkoombaar hebben geleken. Zo schrijft hij: ‘Heeft Theo nog niet gehoord of we weg moeten? 15 aug is nog lang, maar ik smeer hem toch.’ Veel mannen poogden de tewerkstelling te ontlopen, bijvoorbeeld door onder te duiken. Harry lijkt een vergelijkbaar idee te hebben gehad. Naast zorgen over tewerkstelling, schrijft Harry over het bombardement op Duisberg, door de belangrijke chemische, staal- en ijzerindustrie vaak het doelwit van geallieerde bombardementen, het verwoestende gevolg ervan en de groeiende onvrede over Hitler onder de Duitse bevolking. Over een kennis stelt hij: ‘Zijn vrouw is een Duitse maar ze zegt dat de Duitse in het Rijnland al openlijk schelden op snor (Hit.).’

Waar

Wanneer